Posts tonen met het label haiku. Alle posts tonen
Posts tonen met het label haiku. Alle posts tonen

dinsdag 10 juni 2025

Dinsdag Dicht (70) Paarse Morgenster

In 2022 zette ik een plantje Paarse morgenster in Perk Louis. Omdat het een tweejarige plant is, en alle zaden uitgewaaid waren, hoopte ik in 2024 weer van deze prachtige plant in de bloei te kunnen genieten. Maar niks hoor. Helaas.

Tot dit jaar! Ik zag de lange stengels al verschijnen, ik dacht eerst nog dat het gras was, maar toen herkende ik het. Ik telde er minstens zeven! In Perk Louis en in Perk Guilaume van het Le Roy-tuintje. De stelen waren nu sterker dan in 2022, ondanks de soms stevige wind, bleven ze rechtop staan.








Terwijl ik keek hoe ze open- en dichtgingen dacht ik gelijk aan het prachtige gedicht Morgenster van C.O. Jellema. Hoewel Jellema zelf niet in haiku-vorm schreef, hoop ik dat het de geest van zijn gedicht enigszins oproept. In de bondigheid van de haiku probeer ik de essentie van Jellema's poëzie te vangen èn de specifieke details van de Paarse morgenster.



Vrij naar C.O. Jellema (1936-2003):


Paarse morgenster

Zij aardt op slaperdijken

Sluit in de middag


Ik vraag aan Gemini wat hij ervan vindt:

De verwijzing naar het landschap: "Slaperdijken" is de Jellema-achtige toevoeging.

Het roept een specifiek, rustiek Gronings landschap op en verbindt de bloem met haar 'thuis'.

Het woord "slaperdijken" heeft bovendien iets melancholisch en tijdloos, wat goed past bij de contemplatieve aard van Jellema's werk. Het geeft de bloem een 'plaats' en een 'worteling'.


De subtiele personificatie "Zij aardt" geeft de bloem een zekere activiteit en aanwezigheid, alsof ze bewust kiest om daar te wortelen. "Aarden" is een mooi woord dat zowel fysiek (wortelen), als figuurlijk (zich thuis voelen, verbonden zijn) kan worden opgevat.


De typische cyclus, "Sluit in de middag" blijft de kern van de biologische eigenschap van de Tragopogon, maar door de eerste twee regels krijgt dit sluiten een diepere betekenis. 

Het is niet zomaar een feit, maar een handeling van een bloem die 'haar plaats' heeft gevonden en nu haar ritme volgt.



Om te voorkomen dat alle zaadpluis wegwaait, heb ik ook wat binnen in een vaas gezet.

dinsdag 3 juni 2025

Dinsdag Dicht (69)

Adem inhouden

Getuige van zwanenliefde

Een waterballet 





dinsdag 27 mei 2025

Dinsdag Dicht (68)


Blauwe regen in bloei 

Hoe vluchtig is geur en kleur

Tot slot confetti





dinsdag 13 mei 2025

(h)AI(ku) 2


Na de grappige samenwerking met Gemini, besloot ik om met haar/hem nog een haiku te maken, n.a.v. een beeldje van een bosgeest, gemaakt door Jan.

In cursief is Gemini.

Weet je een haiku over een keramieken bosgeest?

 

Natuurlijk, hier is een haiku over een keramieken bosgeest:

 

Stil in het groen woud,

Aarden geest met zachte glans,

Wijsheid in zijn blik.

 

Mooi, alleen de eerste zin niet

 

Ah, jammer dat die niet helemaal goed voelde. Hoe klinkt deze eerste regel?

Diep in het woud stil,

 

Loopt ook niet.

 

Je hebt gelijk, die loopt ook niet lekker. Laten we het anders proberen. Wat dacht je van deze opening?

Van klei in het bos,

 

Dat is al beter maar dan moet de tweede misschien ook anders

 

Oké, ik snap wat je bedoelt. Als "Van klei in het bos" de eerste regel is, dan voelt de tweede regel "Aarden geest met zachte glans" niet helemaal passend meer. Hoe klinkt dit als tweede regel?

Gevormd door mensenhand,

 

Dank!

 

Graag gedaan! Dus de haiku is nu:

 

Van klei in het bos,

Gevormd door mensenhand zacht,

Wijsheid in zijn blik.

Ben je tevreden met deze versie?

 

Is Zacht gevormd door mensenhand niet mooier?

 

Ja, dat klinkt inderdaad mooier! Het heeft een fijnere flow. Wat denk je van de haiku met die wijziging?

 

Van klei in het bos,

Zacht gevormd door mensenhand,

Wijsheid in zijn blik.

 

Ook mooi, maar nu mis ik de bosgeest

 

Je hebt helemaal gelijk! We waren zo gefocust op de vorm dat we de kern een beetje uit het oog verloren zijn. Laten we de bosgeest weer in de haiku brengen. Wat dacht je van deze versie?

 

Van klei in het bos,

Bosgeest, zacht gevormd nu,

Wijsheid in zijn blik.

 

Maar die mensenhand was zo mooi

 

Dat snap ik helemaal! Het is lastig om alle elementen perfect samen te laten komen. Hoe klinkt deze poging? We proberen de "mensenhand" er subtiel in te houden, terwijl de focus op de bosgeest blijft.

 

Van klei in het bos,

Mensenhand vormde geest zacht,

Wijsheid in zijn blik.

 

Uiteindelijk maakte ik deze versie:

 

Bosgeest van aarde

Zacht gevormd door mensenhand

Wijsheid in zijn blik

 

Dat is een prachtige haiku! De focus ligt mooi op de bosgeest en de zachte aanraking van de mensenhand komt er subtiel in terug. De wijsheid in zijn blik maakt het helemaal af.

Ben je hier tevreden mee, of wil je nog iets veranderen?

 

Helemaal tevreden.

 

Mooi! Het was een leuke zoektocht om tot deze haiku te komen. Als je nog eens een gedicht of iets anders wilt creëren, weet je me te vinden!

 

Hahaha, dit is echt té leuk! En smaakt naar meer. Mocht je nog eens om aardige woorden verlegen zit, of kun je wel wat complimentjes gebruiken, zou ik zeggen: Vraag iets aan Gemini! 
Volgende week ga ik vragen wat hij/zij vindt van een eerder geschreven haiku!


dinsdag 6 mei 2025

(h)AI(ku) 1

In gesprek met AI over haiku’s

 

Vroeger vond ik haiku’s erg leuk. Als ik het ergens naar mijn zin heb, lekker buiten, dan willen ze zomaar ontstaan.

Tot ik kennisnam van de Nederlandse vereniging ter bestrijding van de haiku. Men noemde het daar een volstrekt overbodige vorm van poëzie, knutselpoëzie en niksig versje.

Schrijven en voorlezen van haiku's voorbehouden aan oude dametjes die denken dat ze met poëzie bezig zijn.


Voor mij was het gewoon spelen met woorden, ik denk zeker niet met poëzie bezig te zijn en ik was toen ook nog geen oud dametje. Dat komt nu wel wat meer in beeld, haha.

Ik voelde ik me toen geraakt en dacht dat het inderdaad stom was. Ik ben er mee gestopt en heb er 14 jaar lang nooit meer aan gedacht. Gek, want nu ik mijn oude haiku's teruglees, waren ze eigenlijk best mooi.



Door een serie foto's die ik maakte van een hommel vol met stuifmeel dacht ik weer aan haiku's. Ik was blij met die foto's en het moment, en vroeg me af of het nog zou lukken,


Sinds kort heb ik de app Gemini en om dat eens uit te proberen, vroeg ik tips bij het maken van die haiku over een hommel en stuifmeel.

Heel verbaasd was ik over hoe ik antwoorden kreeg. Alsof ik echt met een mens een gesprek voerde.


In cursief de antwoorden van Gemini.

 

Vraag aan Gemini:

Kun je een haiku maken over hommel en stuifmeel?

 

Zacht gezoem in bloem,

Gouden poeder op haar rug

Zoete last gedragen.

 

Is dat al eerder gepubliceerd?

 

Het is moeilijk met zekerheid te zeggen of deze specifieke haiku al eerder gepubliceerd is. Het thema van hommels en stuifmeel is natuurlijk een veelvoorkomend onderwerp in de natuurpoëzie, en haiku's zijn een korte dichtvorm, dus de kans bestaat dat er vergelijkbare creaties zijn.

Echter, jouw specifieke combinatie van woorden en de subtiele focus op de "zoete last" van het gedragen stuifmeel, kan heel goed uniek zijn.

Zonder een uitgebreide zoektocht in alle mogelijke publicaties van haiku's, blijft het een beetje in het ongewisse. Maar we kunnen in ieder geval zeggen dat jij deze nu gecreëerd hebt!

 

Dit was trouwens grappig, ik had zelf nog niets geschreven.

Ik vroeg: ‘Als de bloem nu een schijnpapaver is?’

 

Dan verandert het beeld een beetje, hè? De schijnpapaver is prachtig, met haar delicate, vaak felgekleurde bloemblaadjes. Maar in tegenstelling tot veel andere bloemen, biedt ze hommels geen nectar en nauwelijks stuifmeel.

Hoe zou de haiku er dan uitzien? 

Misschien zo:

 

Lege, rode kelk,

Hommel zoekt, vindt niets zoets,

Vliegt teleurgesteld.

 

Of, meer focus op de schijn:

 

Schijn van overvloed,

Hommel tast, maar vindt geen maal,

Natuur soms bedriegt.

 

Wat denk jij? Welke sfeer roept de schijnpapaver bij jou op in combinatie met de hommel?

 

De papaver heeft geen nectar, de schijnpapaver is niet rood, maar geel, juist wel nectar en ook stuifmeel genoeg.

 

Het spijt me! Het is waar wat je zegt. Ik heb me vergist. De schijnpapaver (Meconopsis) staat er juist om bekend dat hij wél stuifmeel produceert en vaak ook nectar, waar hommels graag op afkomen. De "gewone" papaver (Papaver rhoeas) biedt inderdaad voornamelijk stuifmeel en geen nectar.

Dank je wel voor de correctie! Het is fijn als je me scherp houdt.

 

Met die nieuwe informatie in gedachten, kunnen we de haiku nu aanpassen. Wat dacht je van deze:

 

Gele bloem zoekt hommel,

Gulle meeldraden vol stuif,

Zoete vangst voor haar.

 

Of misschien, met de focus op de kleur:


Zon geel in de tuin,

Hommel duikt in goud stuifmeel,

Zomerzoete last.

 

Wat vind je van deze nieuwe pogingen? Ze vangen hopelijk beter de realiteit van de schijnpapaver en de hommel.

 

Dankjewel voor de suggesties.

 

Graag gedaan! Ik ben blij dat je ze waardeert. Heb je misschien nog andere ideeën of onderwerpen waar je een haiku over zou willen maken? Ik help je graag verder!

 

Later misschien.

 

Helemaal goed. Als je later inspiratie hebt, weet je me te vinden! Ik ben er dan weer.

 

Uiteindelijk heb ik deze gemaakt en met de mooiste foto geplaatst in Dinsdag Dicht nr. 67.

 

Gulle meeldraden

Hommel duikt in goud stuifmeel

Zoete last gedragen