Kappen

Gisteren kwamen vader en zoon van Het Warmholtje de rest van de gescheurde es kappen. Voor ik het wist lag hij al om.

Voor over een jaar of twee weer een mooie voorraad brandhout:

De takken werden gelijk versnipperd, dus kon ik mooi de paadjes en de kippenren voorzien van verse snippers.

Ik vroeg ook of ‘De Enten’, het clubje in elkaar gegroeide bomen achter in de tuin geknot konden worden. Daarvan liet ik de takken niet versnipperen, ik heb ze nodig om de omgewaaide takkenrillen te vervangen. 

Tedje de Es met een plakoksel

Gisteren woei er een stevige wind, windvlagen met kracht 7. Ik kijk dan altijd wat bezorgt naar onze bomen.
Tegen half 5 ga ik even bij de kippen kijken of alles in orde is. Terwijl ik in de kippenren sta, kijk ik naar de weg en zie een deel van Tedje de Es met een grote krak ter aarde storten. Het duurt even voordat ik begrijp wat ik zie. Ik zie de boom nog staan en ik zie hem ook over het schelpenpad hangen. De boom is in tweeën gescheurd. Twee knotwilgen hebben het afgescheurde deel opgevangen.

Ik maak nog snel deze foto's. Dan gaat begint het keihard te regenen, waaien, onweren, bar en boos. Nu gaat er niemand z'n hond uitlaten, ik ga zelf ook gauw naar binnen, binnen de kortste keren is het pikkedonker. Ik meld het op de buurtapp en in de morgen zien we wel verder.

Ik dacht eerst dat onze Es Tedje misschien ook de essenziekte had. Later hoor ik dat het hoogst waarschijnlijk een ‘plakoksel’ was. Een plakoksel is een vork in een boom waarbij de splitsing niet goed gevormd is. Er zit bast tussen de twee armen van de vork, waardoor de aanhechting niet sterk genoeg is. Als ik een oudere foto opzoek, zou dat wel eens kunnen kloppen.

Deze morgen komt mijn broer met een vriend die bij hem logeert helpen. Mijn broer heeft een kettingzaag. Gelukkig is het goed weer vandaag. De mannen zagen en hakken dat het een lieve lust is.

Ik heb een ‘dameskettingzaagje’ en zaag de hanteerbare takken gelijk in mooie haardstammetjes. Een deel van de kleine takken gaat de takkenril in. Een buurvrouw komt me daarbij helpen. Eind van de middag is de klus geklaard. Als dank mag broer een deel van het hout meenemen.

Het gescheurde deel vanaf de weg gezien:

Het deel wat er nog staat zal ook weg moeten. Dat laten we een professioneel doen.

Boom Valandil gaat om

Het is zover, een van de oude populieren gaat om. Hij is 30-40 jaar oud, en een deel is al rot. We mogen de boom op het land van boer Wim laten vallen, er staat nu geen gewas op. Er lopen schapen, maar die zijn nu aan de andere kant van de akker. De mannen van Het Warmholtje, Johannes en Michiel, moeten hem wel iets schuin tussen twee knotwilgen door trekken. 

Ik ben eerst gaan sporten en als ik terug kom zie ik vanaf het fietspad dit gevaarte staan.

De reusachtige boom (wij hebben hem Valandil genoemd) stond schuin achter het kippenhok, dus de kipjes zijn eerst compleet in paniek door die herrie, maar al snel wennen ze er aan en gaan gewoon weer scharrelen.

Het gaat goed, Valandil komt keurig neer. Hij wordt in stukken van ongeveer 30 cm gezaagd en de dunnere takken worden gelijk versnipperd. 

Daar ligt de reus dan, altijd even slikken als zo'n boom om moet, maar hij werd te gevaarlijk.

Aan sommige stukken kun je goed zien, dat hij voor een deel al rot was.

Nu nog kloven en dan hebben we over twee jaar weer genoeg brandhout.

Storm Eunice

In onze dorpsbosjes heeft storm Eunice flink huisgehouden. Dat is niet zo gek, vorig jaar werd een groot deel gekapt en staan de achterblijvers nu vol in de wind. Zeker 12 zijn er nu om, maar dat zullen er nog meer worden, want een flink aantal staat er niet erg florisant bij.

Ook de nieuwe aanplant heeft te lijden gehad. De meeste soorten, in een kunststof koker tegen vraat van reeën, staan alleen scheef, die kunnen wel weer recht gezet worden.

Bij de kleine sprietjes is volgens mij wel wat verloren gegaan.

Ik vind trouwens wel dat alles erg dicht op elkaar staat. Dus krijgen ze nu wel wat ruimte.

Het bos is nu even geen veilige plek voor een wandeling! 

KNMI: Stormen kort na elkaar komen vaker voor en worden tweelingstormen genoemd. In dit geval was er zelfs sprake van een drielingstorm - Dudley op woensdag, Eunice op vrijdag en Franklin op zondag - de laatste keer dat dit gebeurde is bijna honderd jaar geleden: in 1928. 

Storm en onze bomen

Wat een onstuimig weer! Een beetje zenuwachtig word ik er wel van. Een paar dagen geleden heeft storm Dudley een glasplaatje uit de kas geblazen, dat valt mee in vergelijking met alle berichten uit het land van omgewaaide bomen en erger.

We hebben alle losliggende dingen in de tuin opgeborgen zodat er niets kan rondvliegen. De kipjes zitten voornamelijk binnen. In de keuken hoor je weinig van de wind, maar ik hou de bomen wel angstvallig in de gaten.

Onze drie hoge populieren aan de oostkant zijn meer dan 30 jaar oud en ooit verkeerd getopt. Door dat merkwaardige 'snoeien’ zijn ze raar gaan vertakken op grote hoogte en lijken ze onstabiel. De meeste mensen die er verstand van hebben, zeggen dat ze binnen afzienbare tijd weg moeten. Maar ja, dat doe je ook niet zomaar.

Trouwens, aan alle bomen in onze tuin is wel gekloot. Echt mooie bomen hebben we niet, hoewel ik inmiddels wel aan ze gehecht ben geraakt.

Om duidelijk te maken over welke bomen we het hebben, krijgen ze namen uit The Lord of the Rings. Hier in het midden Aragorn en Meneldil: 

Verder naar achteren in de tuin staan de restanten van Anarion en Isildur, ook populieren. Isildur heeft inmiddels een kroon van zwammen:

De berk, die er waarschijnlijk ruim 60 jaar staat, is nu niet moeders mooiste, maar als hij straks weer in het blad zit is hij prachtig! Rechts daarvan staat een beuk, die weer aan het bijkomen is nadat hij drie jaar geleden verlost is van een berging waar hij aan vastgetimmerd zat.

Hoewel alle bomen flink bewogen met de stormen is er gelukkig niets gebeurd. Mochten ze met deze wind vallen, dan vallen ze op de akker en niet op ons huis.

We denken er wel aan om het meest slechte exemplaar dit voorjaar of najaar om te laten halen. Deze populier, Valandil genaamd, heeft al dode stukken. Vorig jaar scheurde een flinke tak half af. Die hebben we laten verwijderen. Verder zit hij vol met ekstergaten. Deze staat op de lijst om als eerste te gaan.

Hier in het midden Valandil:

Nu nog zonder blad zie je goed hoe deze bomen er uitzien.

1. Beuk 1

2. Abeel

3. Aragorn (populier)

4. De Broek (esdoorn), 23-03-2021 afgezaagd

5. Els

6. Meneldil (populier) 

7. Beuk 2

8. De Vork (populier), 10-03-2020 afgezaagd

9. Valandil (populier), 15-02-2023 afgezaagd

De abeel lijkt redelijk recht vanuit huis gezien ... 

... maar vanaf het Schelpenpad zie je pas goed hoe schuin hij staat (links). Maar dat was hij altijd al, dus nu niet door de wind.

Rechts op bovenstaande foto staat de Es Tedje, waarvan we eerst vreesden dat hij, net als 80% van de Essen die in het bos stonden, de essentaksterfte zou hebben, maar vooralsnog lijkt hij de dans te ontspringen.

Hieronder nogmaals de Es:

(Update: Tedje is 15-11-2023 omgegaan)

Aan de zijkant van het huis staan drie (van de vele) esdoorns en nog een Es, lekker dicht op elkaar, daar moet in de toekomst ook iets mee.

We zijn nog niet af van de krachtige wind, nog zeker twee dagen blijft het spannend!

Never a dull moment

Wat een enerverend begin van deze zaterdag! Eerst een appje om 9:00 uur dat er een boom van ons over het pad buitenom lag.

Er was amper wind, dus dat kan het niet zijn. Het was een wilg die in de takkenril staat en bij de basis voor een deel doorgerot was.

Met ons fijne zaagje was het pad zo weer vrijgemaakt.

Na deze klus aan de koffie en opeens een ‘pok’ tegen een ruit, het meest gevreesde geluid. Weer een groenling, niet tegen het raam met de strepen van de vogelpen, maar daarnaast, tegen de schuifpui.

De pen helpt dus wel, maar omdat hij niet, zoals beloofd, onzichtbaar is, hebben we even gewacht met de rest van de ramen.

De groenling was versuft, met slap nekje. Ik dacht echt dat hij stervende was. Toch maar onder de koude kraan houden.

Hij kwam bij en hapte naar het water. Maar al snel versufte hij weer en gingen de oogjes dicht.

Ik zette hem in het gras onder de berk, waar we hem in de gaten konden houden. Een vrouwtje groenling kwam rond hem heen scharrelen. Na een half uur ging ik kijken of hij dood was, maar als ik hem aaide, gingen de oogjes weer even open.

Na nog een half uur was hij gevlogen. Ik keek naar boven waar de voedersilo hing, en daar zat een mannetje groenling, ik geloof waarachtig dat het dezelfde was. Ik nam een foto, hij bleef nog zitten terwijl ik langzaam dichterbij kwam en vloog toen weg! Het heeft ruim een uur geduurd, maar gelukkig geen begrafenis nodig.

Hoe lelijk ook, ik wil toch wat strepen trekken op de schuifpui, voorlopig. 
Blijkt de stift uitgedroogd. Ik twijfel of ik weer een nieuwe aanschaf, maar wat dan?

Na de verbouwing komt er zelfs nog meer glas, toch maar eens verdiepen in vogelveilig glas en of dat betaalbaar is. 

Want je wilt toch ook niet al je ramen vol met plastic stickers plakken.

Weer een kopje koffie, gaat de deurbel. Een prachtig boeket van familie van een buurman, als dank voor wat we voor hem doen. Wat een aardige verrassing!

Berkenwater

Berkenwater tappen, vorig jaar was ik te laat, maar nu ga ik het proberen.

De sapstroom begint rond de maand maart en voordat het blad ontluikt kun je het water aftappen.

Op internet las ik dat mensen gaten boren in berken of snedes in de bast maken, om liters te oogsten.

Dat gaat me te ver, een boom zou er dood aan kunnen gaan of een infectie krijgen.

Ik snoei een klein stukje van een tak van mijn eigen berk en schuif er een fles aan en maak deze met een veter vast. Ik kies voor een plastic fles, want de kans op nachtvorst is er nog en stel dat een glazen fles zou barsten met het kostelijke vocht.

Ik laat de fles een etmaal zitten en de volgende morgen zit er ongeveer 100 ml in. Niet veel, dus dat kan de boom wel missen.

En dan proeven. Ik verwacht waterig, maar ik ben blij verrast, het is zacht, lichtzoet, fris, delicaat! Heerlijk en het schijnt ook nog eens supergezond te zijn.

Maar je wordt vooral vrolijk van het idee dat je uit een boom drinkt.

Wilg

De Boscommissie, waar Henny deel van uit maakt, gaat de wilgen achter onze tuin knotten.

Ik vraag of hij een verse tak mee wil nemen. Dan kan ik een middeltje maken voor als het coronavirus toch toe mocht slaan. Wilg bevat de stof salicylaat (plantaardige aspirine).
Wilgenschors schijnt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend te werken.

Met een dunschiller schil ik stukjes schors van de tak en doe ze in wodka. Volgens de kruidenvrouw uit Groningen: Elke dag schudden en na drie weken zeven. Dan 10 druppels per keer in wat water, 3 tot 10 (bij griep) keer per dag.