De Graanrepubliek

Gisteravond zijn we naar de voorstelling De Graanrepubliek van Zummerbühne geweest en we zijn nog aan het nagenieten, wat was dat fantastisch!

Hoewel de voorstelling een heel eigen, geromantiseerde draai geeft aan het bekende boek van Frank Westerman, spat het spektakel van het podium. Een absolute uitblinker was Lotte Dunselman. 

In haar rol als verteller brengt zij dat met veel vuur. Ze loodst het publiek niet alleen op een soepele manier door de historische context, maar ze grijpt af en toe ook actief in het spel in. Wat een energie (èn conditie)!

Ook alle andere acteurs waren geweldig. En de muziek, de solisten, het koor, techniek en decor, kortom, het hele ensemble was weergaloos. Midden in een Groningse graanveld komt de geschiedenis echt tot leven. Met vlammende strijdliederen word je als publiek compleet meegezogen in de felle klassenstrijd.

Twee kampen

De arbeiders, gekleed in het rood, symboliseren de honger, de onderdrukking en de droom van de sociale revolutie. Geleid door de activistische Ludo Staak, die met een portret van Lenin en Het Kapitaal van Marx opkomt voor hogere lonen.

De herenboeren, gekleed in het blauw leven in welvaart, hoogmoedig en in ledigheid op hun landgoederen.

Voorafgaand aan de voorstelling hadden we ook de maaltijd geboekt. Dat was ook geweldig, volgens mij bijna helemaal veganistisch!

Er was gekookt door Kookpit en het menu was:

Zomerse tuinerwtensoep met kokos-muntolie

Polenta met wortelloofpesto

Venkelsalade met pompoenpitten

Gierst pannacotta met kersen, pruimen, lavendel en amandelkruim

Heel erg lekker en we zaten met leuke mensen aan tafel.

Een aandachtspuntje was wel in de pauze naar het toilet gaan. Voordat je die hele tribune af bent, in een langzaam lopende rij richting toiletten, daar weer lange rijen … voor iemand met een onbetrouwbare blaas wel een uitdaging. 

Het was een lange voorstelling, pas om 23:00 uur afgelopen. We waren wel voorbereid: kussentjes mee, dekentje, regenkleding. Maar op een paar spatjes na bleef het droog en het was helemaal niet koud. Kortom, een fantastische avond met een verhaal dat je recht in het hart raakt.

Opbouw:

De Poolse Bruid

Deze foto nam ik op 14 juni 2019. We zijn toen naar de voorstelling De Poolse bruid geweest. Een jaar later wilden we weer gaan omdat ik het zo'n fantastisch stuk vond en ook de plek, Boerderij De Haver, een rijksmonument uit 1894, was heel bijzonder. Door corona werd de voorstelling steeds verplaatst, maar na twee jaar de kaartjes in huis hebbende, konden we vandaag eindelijk gaan. En weer waren we zeer onder indruk (en ontroerd), wat een fantastische voorstelling! De cast bestond uit Lotte Dunselman en Wouter van Oord (de eerste keer was dat Paul van der Laan) en Bert Hadders en Joost Dijkema verzorgden de muziek. Ik vind het toneelstuk eigenlijk mooier dan de film! Er wordt zo weergaloos gespeeld, in een minimalistisch decor, je vergeet gewoon dat je op ongemakkelijke tribunestoeltjes zit. 

Voorafgaand kregen we een kleine rondleiding bij de boerderij door Marco Glastra, directeur van Het Groninger landschap. Nu voor een groot deel gerestaureerd. In de bijschuur is een woning gemaakt, inmiddels ook verhuurd aan mensen die een dagopvang voor dementerenden runnen. Samen met deze mensen wordt de moestuin onderhouden.

Freek de Jonge

Vanmiddag gaan we naar Oosterwijtwerd. Naar een theater in een grote oude boerenschuur aan het water. In een reeks optredens van Groninger artiesten treedt ook Freek de Jonge hier op. Een lunch voorafgaande aan de voorstelling hoorde er ook bij.

Zijn nieuwe show Asociale afstand in Carré kreeg een goede recensie.
Het was inderdaad een energiek optreden, als vanouds, terwijl hij inmiddels 75 jaar is.
Ik heb met het opbouwen van een terras tranen gelachen, maar er waren ook delen die  meer tragikomisch waren.
We zaten tussen de aardappelkisten op meubels van de kringloop. Al met al een erg leuke middag.

Kokeleko

Vanavond rijden we naar Groningen, voor een optreden van Bert Hadders en Joost Dijkema. De laatste voorstelling van hun muzikale project Kokeleko. Kokeleko is een streekgebonden begrip voor poeha, druktemakerij om niets.

Erg leuk, die twee samen.

In Kokeleko, een nieuw muzikaal programma, brengt Hadders samen met Joost Dijkema (1989), fenomenaal fingerpicker op gitaar en banjo, een selectie van de beste liedjes uit De Centrale ten gehore én bovendien enkele hits uit de tijd dat Hadders nog bij de Nozems zat.

De personages die de liedjes in Kokeleko bevolken vormen samen een fictief Veenkoloniaal dorpje. Daar, langs het kaarsrechte kanaal, woont een dominee die om regen bidt, een kluizenaar die drie keer de Duitse Lotto won en een bijstandsmoeder met een lege koelkast en een kapotte Lada. Op het kerkhofje ligt Okke Kluun, de laatste ter dood veroordeelde misdadiger uit Groningen, met naast hem Eltjo Siemens, slachtoffer van schermutselingen tussen stakers en de marechaussee. Historische en fictieve personages passeren in Kokeleko gebroederlijk de revue, zwevend tussen de muzieknoten van de meest doeltreffende muzikale vertaling van de Veenkolonies: volkse muziek met toetsen van folk, country en blues.

Met Kokeleko nemen Dijkema en Hadders het publiek mee naar dat fictieve dorpje in de Veenkolonies, naar de eindeloos uitstrekkende weilanden onder de grauwe hemel en langs het kanaal waar het begin noch het eind nog lang niet in zicht is. 

Het vond plaats in het authentieke Der Aa-Theater (1926) in hartje Groningen. Sinds jaar en dag is het Der Aa-theater het huistheater van De Grunneger Sproak, dat zich inzet tot behoud en stimuleren van de Groninger taal en cultuur.

Ik koop ook de CD en een songboekje. En dan door de donkere provincie, met lekker veel kerstverlichting bij de huizen, weer terug naar huis.

Onderweg naar de Toekomst

We gaan naar de voorstelling Onderweg naar de Toekomst. Er was keuze tussen middag- en avondvoorstellingen. We kiezen voor de middag.

We starten in de voormalige strokartonfabriek de Toekomst in Scheemda.

Dat is leuk, want we waren in dit prachtige gebouw ook, in maart en april 2011 bij de voorstelling Herstel van de Toekomst.

We worden ontvangen door Gerrit Blaauw met koffie en koekjes.

Het is een bijzondere voorstelling over de Oost-Groningers, een Grunneger tour langs verschillende locaties in het Oldambt. Uitgebeelde verhalen over werk en strijd, over liefde voor het landschap, over wat mensen bindt. 

Na de koffie stappen we in een museumbus en worden uitgezwaaid door de acteurs.

Onderweg krijgen we fruit aangeboden.

We rijden naar Oude Pekela en komen langs het huis van Jan en Henri, zij staan al klaar om te zwaaien.

In Oude Pekela gaan we naar een andere voormalige strokartonfabriek, Siep&Co. Hier is nu een vezelhennep verwerkend bedrijf gevestigd. We krijgen een kopje hennepthee.

We zien hier een toneelstuk over een vader en zoon die een hennepkwekerij opzetten. Een botsende vader en zoon relatie, emotionele generatiestrijd, vond ik soms best aanrijpend. 

Daarna rijden we langs de Joodse Begraafplaats in Winschoten, we stoppen daar en de acteur Ad van Kempen komt de bus in en doet een monoloog over de Joodse Gemeenschap in Winschoten. Ook weer zo mooi!

We krijgen een Joods citroensnoepje.

De tour gaat verder langs monumentale boerderijen, waar destijds de herenboeren hun puissante rijkdom verwierven vanwege het verbouwen en verhandelen van graan en aardappels.

We stoppen bij de monumentale boerderij Hermans Dijkstra, nu een restaurant en B&B.

We worden ontvangen met een glaasje (alcoholvrije) vlierbloesemchampagne en gaan op stoeltjes in de openlucht zitten. Rechts is een orkestje. Het ziet er allemaal erg leuk uit.

Het is een prachtige voorstelling -weinig woorden, veel muziek- over het herenboerenleven.

Daarna stappen we weer in de bus, waar we een stukje kaas krijgen, en rijden terug naar Scheemda.

Daar krijgen we nog voorstellingen en verhalen van Groningers die vertellen wat de betekenis voor hen is van dit gebouw en deze streek. Met een optreden van Alex Vissering. Tot slot is er wijn en nootjes.

Op de blog van Jan zie je nog meer foto’s.

Theatervoorstelling

Vanavond gingen we naar een bijzonder leuke voorstelling in theater het Kielzog in Hoogezand. Echt een avondje uit!

Uit DVHN:

De nieuwste theatervoorstelling van Iemandsland heet ‘De grup’

Hun beider opa's zijn geboren en getogen in de buurt van Westerbork. De een emigreerde naar Duitsland, de ander bleef in de Gronings-Drentse veenkoloniën. De kleinzoons werden allebei streektaalzanger.

De een in Groningen, de ander in Duitsland. Onder de naam De Grup gaan ze nu samen op tournee: Bert Hadders en Otto Groote.

Henk Scholte, presentator van het Radio Noord-programma Twij Deuntjes Veur Ain Cent, bracht beide streektaalzangers bij elkaar en dat bleek een gouden greep. Al snel kwamen ze er achter dat ze een gemeenschappelijke geschiedenis hebben.

'Onze opa's komen allebei uit de omgeving van Westerbork,' vertelt Hadders. 'De opa van Otto is naar Duitsland vertrokken en heeft daar een Duitse familie gesticht terwijl mijn familie in de Drents-Groningse veenkoloniën is gebleven.’

Otto Groote uit Bremen

Groote is een gevierde streektaalzanger uit Bremen. Zijn muziek is populair in Ost-Friesland. Groote was direct enthousiast toen Bert Hadders hem vroeg samen op tournee te gaan, door Groningen en Duitsland.

'Ik kreeg meteen allerlei ideeën', vertelt de Duitse zanger. 'Ik ben op onderzoek gegaan naar waar mijn opa nou precies vandaan komt in Nederland. Ik heb oude foto's bestudeerd en toen begon het hele verhaal pas echt voor mij te leven.’

Muzikale reis

De Grup wordt een muzikale reis rond de geschiedenis van Hadders en Groote. Ze worden daarbij begeleid door een band die bestaat uit Lex Koopman op gitaar, Hans Lass op bas en Marcel Wolthof op drums. Het familieverhaal van Hadders en Groote wordt tussendoor verteld door Erik Harteveld. De Grup is van december tot en met maart te zien in theaters en dorpshuizen in Drenthe, Groningen en het Emsland.

Nou doe Weer

Vijf jaar geleden werd ik echt verliefd op Groningen en al die jaren verdiep ik me al in de taal, muziek, cultuur. Ik ging destijds via internet op zoek naar de muziek en kwam al gauw in aanraking met minstens tien ‘streektaalmuzikanten’ .

Velen maakten grote indruk op me, favoriet waren vooral Harry Niehof en Bert Hadders.

Ik weet zelfs nog de allereerste liedjes die op youtube vond: Pure Laifde van Harry en Bode van het licht van Bert. O, ik heb er denk wel 100x naar gekeken!

In april 2009 gingen we voor het eerst naar een optreden van Harry Niehof, in het Zielhoes en in november 2010 voor het eerst naar Bert Hadders in Café Marleen. We zullen daarna nog vele optredens van beide bezoeken.

Wat wil nu het geval? Tàdà … deze twee kanjers treden samen op, met de Nozems! Ze hebben een theatertour door de provincie ‘Nou doe Weer’! 

Wat had ik graag bij de try-out in Valthermond geweest, of in een van de andere zalen … het lukte allemaal niet. De enige mogelijkheid was dit weekend, in de Oosterpoort, wat ik de minst leuke locatie vind … maar goed, we moeten dit meemaken nietwaar? En voor hen is het natuurlijk super om in de Oosterpoort te staan!

Het is een fantastische show! 

Uit de aankondiging:

De Groningse taal is wat deze twee muzikanten bij elkaar brengt. De taal waarin ze allebei hun teksten schrijven. Een muzikale taal, waarin ze goed hun emoties kunnen uiten en die prima aansluit bij de muziek die ze aan het hart ligt. Rauw en rond tegelijk, mooi om in te zingen.

In Nou doe weer verkennen Hadders en Niehof hun muzikale verschillen en overeenkomsten. Ze sparren met elkaar, geven elkaar de ruimte en spelen en zingen met de ander mee, bijgestaan door topmuzikanten Wyno Bruinsma, Herman Grimme, Johan Viswat en Marcel Wolthof

In het voorprogramma Swinder, Bonnie Boonstra doet ook nog een duit in het zakje als de Poolse Bruid en Harry zingt Schiere Dag, een eerbetoon aan de nog maar pas overleden Lou Reed.

Onze foto's zijn vooral vaag … het is niet te doen zonder professionele camera … en dat vreselijke harde licht in knalkleuren in dit soort zalen, heel onplezierig, hou ik helemaal niet van.

Maar niet zeuren, het was het absoluut waard om ‘even’ naar Groningen te gaan!

Hier een gave foto van fotografe Jans Jonkman:

Natuurlijk wilde ik graag het affiche hebben voor m'n Hall of Fame op de overloop. Ik belde de Oosterpoort, en hoewel ze eigenlijk geen affiches opsturen, wilde de aardige persoon aan de telefoon voor een keer wel een uitzondering maken. Blij mee!