Zweefvliegen

Al fotograferend in mijn tuin, ga ik steeds meer op insecten letten.

Hommels zijn favoriet, dat heerlijke gezoem en die schattige kontjes die uit de bloemen steken.

Aardhommel op Hemelsteutel:

Omdat het slecht met de wilde bijen gaat, let ik er nog meer op of ik ze toevallig zie.

Een enkele Honingbij en een keer een bijzondere Roetbij, meer heb ik niet kunnen ontdekken dit seizoen.

Toch zoemt het hier van de bedrijvigheid … voornamelijk heel veel zweefvliegen.

Zweefvliegen (Syrphidae) behoren tot de tweevleugeligen (Diptera), bijen en wespen behoren tot de vliesvleugeligen (Hymenoptera).

Zweefvliegen zijn een ondersoort van vliegen, waarvan 76 families zijn.

Bijen en wespen hebben een taille, zweefvliegen niet. Zweefvliegen hebben bolle ogen en hun antennes zijn veel korter dan bij bijen en wespen. Al lijken ze daar erg op, ze zijn totaal onschuldig, want ze hebben geen angel en kunnen dus niet steken. 

Nog een duidelijk verschil is de manier van vliegen. Bijen en wespen vliegen meestal zigzaggend, zweefvliegen gaan gewoon rechtuit en kunnen stilhangen in de lucht, een soort surplace.

Door de strepen denken zijn natuurlijke vijanden dat hij een wesp is en laten hem met rust.
Mimicry heet dit met een mooi woord.

Gewone wesp (Vespula vulgaris):

Zweefvliegen zijn lastig op naam te brengen, ik heb een boek waarin 384 soorten staan afgebeeld.

Sommige verschillen zo weinig dat het afhangt van o.a. beharing, vleugeladertjes en motiefjes. Vrouwtjes en mannetjes zijn ook vaak verschillend. Niet te doen dus voor een leek.

Ik word steeds nieuwsgieriger, fotografeer ze graag en wil dan de soort weten.

In combinatie met m’n boek en de app Obsidentify vind ik toch meestal de naam; dat is zo verslavend leuk dat ik er steeds meer wil verzamelen.

Veel van de Nederlandse namen zijn hilarisch, waarom en wie dat ooit zo bedacht heeft?

Via de app kun je de foto gelijk doorsturen naar Waarneming.nl, een website waar alle soorten vermeld en beoordeeld worden. 

Het gaat niet alleen over insecten, ook vogels, zoogdieren, reptielen, planten, paddestoelen en mossen. Je kunt een account maken waar al je eigen waarnemingen bij elkaar staan. Tevens kun je ook zien wat anderen hebben waargenomen in je eigen omgeving. 

Zweefvliegen zijn net zulke goede bestuivers als bijen. Daarom zijn ze belangrijk, zeker nu de wilde bij het zo moeilijk heeft. Het zijn mooie, bijzondere insecten.

De larven van zweefvliegen leven vaak van bladluizen, dat is ook een prettige bijkomstigheid.

Er is nog veel meer te vertellen over het verborgen leven van deze fascinerende insecten, maar ik hou het hierbij. Nu de foto's van de 14 soorten die ik tot nu toe heb gespot.

1. Snorzweefvlieg, heet zo omdat een zwarte band de vorm van een snor heeft, is hierdoor niet te verwarren met andere soorten. Wordt ook wel Pyjamazweefvlieg genoemd.

(Episyrphus balteatus)

2. Kleine bandzweefvlieg, vaak talrijk in open landschappen.

(Syrphus vitripennis)

3. Terrasjeskommazweefvlieg, voorbeeld van een naam waarvan je vermoedt dat de biologen een feestje hadden.

Dat komma zou slaan op de gele vlekken, die de vorm van een komma zouden benaderen.

(Eupeodes corollae)

4. Grote langlijf. Van de Langlijfjes bestaan een stuk of tien soorten. Dit zijn lange, zeer slanke zweefvliegen, tenminste de mannetjes. Dit is een vrouwtje, die is wat ronder op de heupen.

(Sphaerophoria scripta)

5. Micaplatvoetje, ik dacht eerst een gewone vlieg, maar toch echt ook een zweefvlieg. Ik kon niet ontdekken of hij echt platvoeten had.
(Platycheirus fulviventris)

6. Gewone driehoekszweefvlieg

(Melanostoma mellinum)

7. Kegelbijvlieg, de larven van de Eristalis soorten leven vaak in koeienmest. Rechts zie je nog een mannetje Grote langlijf.

(Eristalis pertinax)

8. Blinde bij, hij is niet blind en het is geen bij. Ze lijken wel wat op de Honingbij. De Blinde bij zie ik veel in m'n tuin. Mannetjes zijn territoriaal, ze jagen andere insecten weg. De larven hebben een lange adembuis en worden rattenstaartlarven genoemd.

(Eristalis tenax)

9. Puntbijvlieg, als balts zweven soms meerdere mannetjes tegelijk boven een vrouwtje.

(Eristalis nemorum)

10. Bosbijvlieg 

(Eristalis horticola)

11. Gewone pendelvlieg, met lichte lengtestrepen op rug.

(Helophilus pendulus)

12. Citroenpendelvlieg, verschil met de vorige is iets lichtgeler en heeft een witte W op achterlijf.

(Helophilus trivittatus)

13. Gewone rode bladloper, loopt meestal op blad

(Xylota segnis)

14. Menuetzweefvlieg, heeft een rode vlek op de buitenkant van z'n dijen, maar zie je niet op deze foto.

(Syritta pipiens)

Vlinders in de tuin

Als je lijstjes met planten voor vlinders bekijkt staat er altijd wel een Vlinderstuik, Buddleja bij.

We hebben er eentje, gekregen voor verjaardag. Met grote diep paarse aren met de stoere naam ‘Black Knight’. Hij is mooi, maar toch ben ik niet heel erg fan van vlinderstruiken.
De aren zijn snel uitgebloeid en dan vind ik ze nogal lelijk. Voordeel is dat als ik ze wegknip er steeds nieuwe gemaakt worden.
Ik hou m’n hart vast als ik zie hoeveel hij in 1 jaar gegroeid is. Als dat zo doorgaat staat hij op een verkeerde plek. Dus verplaatsen of compact te houden. Ik probeer dat laatste eerst.

Ik heb ook wel prachtige exemplaren in andere tuinen gezien hoor, ook op vakantie in buitenland.
Dus hij hoeft niet weg, maar het gekke is dat er bij mij helemaal niet zoveel vlinders op af komen.

Soms zit er een Atalanta of een Dagpauwoog op de Vlinderstuik, maar de Sierui, Wilde Marjolein en Koninginnenkruid scoren toch hoger.

De Kolibrivlinder komt aan het begin van de avond ook wel op de vlinderstuik, maar pas nadat hij Verbena 'La France’ bezocht heeft.

De soorten vlinders die tot nu gelukt zijn om op de foto te krijgen:

Dagpauwoog op Vlinderstruik

Atalanta op Vlinderstuik

Kolibrivlinder op Verbena ‘La France’... onmogelijk te fotograferen

Bruin zandoogje op Wilde marjolein

Koolwitje op Sering, die nu voor de tweede keer bloeit!

Mooi wit op wit, Koolwitje op Damastbloem

Atalanta op Koninginnekruid

Veel Dagpauwogen op Sierui

Gehakkelde aurelia

Kleine vos op Sierui

Citroenvlinder op Sierui

Boomblauwtje op Wilde marjolein

Op Facebook volg ik ecologisch hovenier Wankja Ferguson. Wij hebben vorig jaar aan een excursie van haar meegedaan in Veenhuizen. Er zijn weinig mensen in Nederland die zo veel weten van verschillende soorten bijen en vlinders als zij. Ik leer veel van haar.

Ook lees ik graag haar ongezouten mening over wat instanties en organisaties melden over wat wel of niet goed is betreffende beheer, maaibeleid, voorlichting en insecten. 

In bijvoorbeeld dit artikel zegt zij over de vlinderstruik:

 “Er is werkelijk bijna niet tegen die vervelende vlinderstruik áán te véchten. Een vlinderstruik is een exoot die in een zeer klein gedeelte van het jaar een paar van de meest algemene vlinders aantrekt, het is géén waardplant dus geen voedselplanten voor de rupsen. Dus met alleen maar vlinderstruiken in de tuin, hoe leuk ook, ondersteun je géén énkele vlinder. In België staat deze plant overigens ook als als invasief te boek. De vlinderstruik staat model voor de meeste exoten. Ze ondersteunen niet of nauwelijks onze inheemse fauna.”

Gelukkig heb ik heel veel inheemse soorten planten. Ik heb niet te klagen over het aantal vlinders in mijn tuin, maar na vorig jaar, toen ik wel 90 Distelvlinders in een week telde, is het nu toch wel wat povertjes.
Eentje zag ik op de Wilde marjolein:

Tot slot: Paar weken geleden schrok ik, zie ik een hoornaar? Het blijkt de Hoornaarvlinder te zijn ... en het zijn er twee.

Sesia apiformis 

Allemaal beestjes (4)

Nog meer insecten die mijn tuin bezochten.

Koolwitje op Muurbloem:

Platbuik ♀ (Libellula depressa):

Langpootmug:

Snorzweefvlieg op witte Campanula:

En nog een Snorzweefvlieg, deze op Moederkruid:

Terrasjeskommazweefvlieg op Campanula:

Gamma uil op Ezelsoor:

Allemaal beestjes (3) Hommels

Ik zie weinig wilde bijen in mijn tuin, wel veel hommels en zweefvliegen.

As je te dichtbij komt, steekt een hommel een (middel)pootje omhoog, ter waarschuwing. Hoewel ze helemaal niet agressief zijn, kun je de waarschuwing beter niet in de wind slaan, want ze kunnen wel degelijk steken. Maar eigenlijk zijn ze daar te lief voor.

Er zijn 29 soorten hommels, maar veel zijn erg zeldzaam of zelfs uitgestorven.

In mijn tuin vind ik de meest voorkomende, de soortnaam vind ik m.b.v. de app Obsidentify of mijn Basisgids Wilde bijen. Maar zelfs dan blijft het lastig.

Tuinhommel op Muurbloem:

De Ezelsoor bloeit met merkwaardige, wollige knotsen met piepkleine paarse bloemetjes, maar ze zijn zeer geliefd bij de hommels, zoals deze Aardhommel:

Valeriaan is ook favoriet, hier ook met een Aardhommel:

een Weidehommel:

 en een Boomhommel:

Hier een Akkerhommel op Smeerwortel. Aan de ‘zadeltassen’ te zien, was deze eerst op een plant met met zwart stuifmeel. Welke plant heeft zulk donker stuifmeel? Ik vond op internet dat stuifmeel van de papaver zwart is en van de phacelia blauwpaars.

Steenhommel op Tuinboon:

Elke hommel heeft ook weer z'n eigen koekoekshommel, nog lastiger op naam te brengen. Hier op Koeieoog is waarschijnlijk een Koekoekshommel:

Allemaal beestjes (2)

Van tijd tot tijd ben ik aan het wieden (nu vooral nagelkruid en havikskruid) en dan valt al het vliegend en kruipend spul nog beter op.
Ik zoek direct de Nederlandse plus de latijnse naam op, in de hoop het te leren en te onthouden. Wat nog niet echt lukt.
Maar daar is een blog weer handig voor, kan ik het nakijken.

Dit is een Zwartkopvuurkever, Pyrochroa coccinea. Best bijzonder, want ze worden niet vaak in tuinen aangetroffen.

Dit bladwespje, zonder Nederlandse naam, zat op de roos: Allantus viennensis:

Als ik het goed heb is dit een Geel soldaatje, Cantharis livida:

Honingbij, Apis mellifera, op Spiegeleitjes (Limnanthes douglasi):

Blinde bij (Eristalis tenax) op Doronicum:

Groene struiksnuitkever, Polydrusus formosus (waarschijnlijk). Die kevertjes zijn lastig op naam te krijgen. Deze had een prachtige turquoise kleur.