Wintertuin

Rijp!

Altijd mooi, zo'n suikerrandje langs de blaadjes en uitgebloeide bloemen.

Hare majesteit Wesp en brandhout

Vroeger, na elke nieuwe steek van een wesp zwol het aangedane lichaamsdeel steeds meer op. Zo erg dat ik erg bang werd voor wespensteken en ze dus bij voorbaat al doodmepte. Tot ik dacht, dit is toch te gek, ik kan toch niet alle wespen doodslaan en de rest van mijn leven bang zijn? Sinds het moment dat ik niet meer bang was, ben ik ook nooit meer gestoken.

Het blijven hinderlijke beestjes. Je kunt er alleen anders naar gaan kijken als je je er een beetje in verdiept. Eigenlijk is het fijn dat er wespen zijn. Ze vangen gigantisch veel vliegen en muggen, die ze aan hun larven voeren. De wespen voorzien in hun energiebehoefte middels zoetstoffen die door de larven worden uitgescheiden. In de zomer zijn de larven volgroeid en dan houdt de lekkernij op. Pas dan begint de last, ze moeten nu elders op zoek zoals bijvoorbeeld naar onze limonade. Vandaar de naam Limonadewespen.

De wespensoorten die ik het meest zie zijn de Gewone wesp (Vespula vulgaris) of de Duitse wesp (Vespula germanica), maar het verschil tussen die twee zie ik niet.

De Franse veldwesp (Polistes dominula) zie je ook steeds meer. Op mijn dakterras in Gouda had ik destijds veel Franse veldwespen. Als mensen bang waren maakte ik de grap dat de Fransen slank en vriendelijk zijn en de Duitsers irritante lastpakken.😅

Nu het zo slecht gaat met de insecten moeten we ook maar de wespen beschermen. Behalve dat ze veel vliegen en muggen vangen, ruimen ze ook kadavers op. En ze de bestuiven ook.

Eigenlijk zijn ze ook best mooi. Ik hou er niet zo van om bij dieren te spreken van nuttig of onnuttig, ieder beestje heeft z'n plaats in de natuur.

Vanmorgen was ik houtjes aan het hakken en kwam ik op verschillende houtblokken een paar keer een dode wesp tegen. Dood? Nee, het zijn overwinterende koninginnen. Dat las ik bij een wespenkenner op facebook. Vleugels en antennes worden veilig weggeklemd tussen de poten. De lange zit tot het voorjaar is begonnen, zo hopen ze volgend jaar weer een nestje te kunnen starten.

Ik heb drie houthokken, het oude houthok:

Het grote houthok:

 

en het nieuwe houthok:

De houtblokken waarop ik de wespen aantrof, heb ik voorzichtig weggestopt in een vak voor het jaar 2024. Kunnen ze rustig blijven slapen. Ze doen niemand kwaad.

Kijk haar liggen ... wie had ooit kunnen bedenken dat ik een slapende wesp aandoenlijk zou vinden.

Toch lift er wel eens eentje ongezien mee naar binnen. Die wordt dan wakker en vliegt luidzoemend rond. Ik vang ze met een bekertje en zet ze terug op een veilig plekje. Al gauw zijn ze weer in diepe slaap.

De tuin in mei

Mei vind ik de fijnste tuinmaand! Je weet gewoon niet waar je eerst moet kijken, zo snel groeit en bloeit alles. Mei was mooi, maar wel droog. De potten krijgen sowieso water, maar ik heb ook een paar keer sommige perken van water voorzien.

De Engelwortel is ook weer van de partij!

Afgelopen herfst heb ik allerlei bollen in de grond gestopt en het is altijd spannend wanneer en hoe ze boven komen.

In het witte perk heb ik een Allium backhousianum 'Green Graze’, die gaat bijna bloeien. Hij bloeit met talrijke witte bloemetjes, maar de echt schoonheid schijnt na de bloei te komen, met glimmende zaaddoosjes. Maar dat doen meer grote alliums. Ik ben benieuwd.

Verschillende Ooievaarsbekken staan ook alweer in de bloei:

Een apart bolletje: Bellevalia, lijkt wat op Muscari, maar is het niet. Dit is Bellevalia pycnantha ‘Green Pearl’, bloeit zachtgroen en staat in het Witte Perk:

Gebroken hartje, Dicentra spectabilis ‘Valentine’, is ook weer mooi teruggekomen.

Van Jan leerde ik dat het Gebroken hartje in het Engels ook wel Lady in the bath genoemd wordt. Als je een bloempje omdraait en zachtjes aan de puntjes trekt, verschijnt inderdaad Mylady in haar bad:

Na jaren speuren tussen het blad van de Aronskelk, (Arum italicum) naar de bijzondere bloeiwijze, ontdekte ik ze eindelijk: vier bloeikolven!

Tegelijkertijd zag ik dat deSalomonszegel ook bloeit!

Al met al vooral genieten van de tuin.

Hier een kort filmpje van 26 mei, om 7:48 uur:

Geel

Hadden gisteren de witbloeiers de aandacht, vandaag is geel aan de beurt. Ik snap nog steeds niet dat ik vroeger niet van geel hield, nu ben ik er gek op! Ik heb dan ook heel veel geel.

Een selectie:

Behalve de Gulden sleutelbloem heb ik nu ook een Slanke sleutelbloem (Primula elatior), in Perk Louis.

In het Stenen Tijdperk bloeit het Rotsschildzaad uitbundig (Alyssum saxatile):

Nu toch echt de allerlaatste bloem van de elfenbloem Epimedium ‘Frohnleiten’ op Talud-2.

De gele lis (Iris pseudacorus) hoef niet perse aan de waterkant te staan. Hier heeft hij het prima naar z'n op Talud-1 en Buiten de perken.

De Gele dovenetel (Lamiastrum aleobdolon) heeft groen blad. De soort met zilveren vlekken op de bladeren, de bonte dovenetel, is vaak een verwilderde soort die afstamt van geplante varianten. Ik heb beide in mijn tuin en vind beide mooi.

Het Spiegeleitje (Limnathes douglasii) is geel en wit, maar toch meer geel, dus mag hij hier. Het is een eenjarige moerasplant, maar hij zaait zich ook uit op niet zo vochtige plekken en doet het prima. Dit jaar staat hij in Perk-1 en Perk-3. Ik hou van planten die zelf een plekje vinden. Hij trekt ook bijtjes en zweefvliegen aan.

Toen ik een keer rondstruinde bij Kwekerij Brandenburg zag ik leuke gele bloemen, maar niet in de bedden, maar her en der daartussen. Ik vroeg wat dat voor plant was en of hij ook te koop is. Het meisje antwoordde zuchtend dat hij niet te koop was, het is een invasieve plant, dat hij bijna niet weg te krijgen was en ze nog geen tijd had gehad om hem weg te halen.

Ik vond hem mooi, deze Gele maskerbloem (Mimulus luteus) en vroeg of ik een stek mee mocht nemen. Dat mocht, maar zij raadde het me ten sterkste af. Gek wordt je ervan, zei ze nog.

Eigenwijs als ik ben, nam ik toch een stek mee. Want het is een mooie plant. Na speuren op internet begreep ik dat hij z'n ongebreidelde groeikracht vooral langs vochtige oevers heeft. De uitgebloeide bloemen heb ik vorig jaar verwijderd voordat er zaad kwam.

Dit jaar zijn er wat meer, maar ik hou hem in de gaten.

Doronicum pardalianches, Hartbladzonnebloem. Het is een stinzenplant die ik ooit gekocht heb in Domies Toen. Mooie plant:

De Gouden regen, die op sterven na dood was toen wij hier kwamen, is dit jaar adembenemend mooi. Hij heeft zich weer helemaal hersteld. Prachtig!

Wit

Opeens viel het me op dat ik best veel witte planten heb. Soms zie je tuin prachtig oplichten door al dat wit. In het Berkperk en in het Stenen Tijdperk staat Iberis sempervirens, de Scheefkelk, die flink gegroeid is:

Damastbloem (Hesperis matronalis ‘Alba’) bloeit ook al uitbundig:

Natuurlijk ontbreekt Lievevrouwebedstro niet (Galium odoratum), bijna overal in mijn tuin kom je haar tegen:

Ook een favoriet: Haarlems klokkenspel (Saxifraga granulata var. plena), na een moeilijke start heeft deze zich al aardig vermeerderd. Op deze site vind je leuke informatie over het plantje, die daar moeder aller stinzenplanten genoemd wordt.

Van Daslook, Allium ursinum, word je ook blij, mooi blad en bloem, het vermeerderd zich goed en het maakt niet uit als het overal tussen verschijnt, want het verdwijnt vanzelf weer. En het is lekker en gezond.

Op Talud 1 groeit Grote muur (Stellaria holostea).

In het Witte Perk heeft het Bochtig look (Allium Zebdanense) zich ook al wat meer uitgebreid:

Ook in het Witte Perk een flinke pol Hoornbloem, Cerantium tomentosum. Op de voorgrond Anthriscus sylvestris ‘Ravenswing’, Fluitekruid of Weidekervel, met donker blad.

 

Ik vergeet nogal eens naar boven te kijken, had ik bijna de eerste keer dat de Sneeuwklokjesboom (Halesia Carolina) bloeit gemist!

Wilde planten zijn ook geliefd in mijn tuin, zoals bijvoorbeeld Look-zonder-look (Alliaria petiolata) die op verschillende plekjes door de hele tuin verschijnt. Je trekt hem er makkelijk uit als het moet, maar voorlopig nog maar laten staan, want het is een waardplant voor het Oranjetipje (net als de Scheefbloem en de Pinksterbloem).

Bellis Perenis, het Madeliefje, grasmaaien deert ze niet, integendeel, ze worden er alleen maar talrijker van. Toen we in 2018 begonnen met de tuin zag je er geen een en nu overal in het gras. In de perken haal ik ze wel weg, want daar worden het grote bladpollen die tussen de vaste planten gaan staan.

Tulpen

De maand april had wel mooie dagen, maar toch, in mijn herinnering heeft het de helft van de maand alleen maar gewaaid. Als je lekker bezig bent in de tuin, word je er op een gegeven moment wel moe van. Windkracht 4/5 vind ik net te veel.

Maar verder begint alles heerlijk te groeien en te bloeien. Eèn soort wil ik hier even uitlichten: de tulp.

Ik heb er nog (te) weinig, maar gestaag komen er steeds bij. Enkele soorten stonden al in de tuin, in het L-perk en, wonderlijk, ze komen nog steeds terug en vermeerderen ook nog. Ik dacht dat alleen botanische tulpen dat deden. Ik ken de soortnaam niet, maar ik vind ze heel mooi:

Deze donkere is maar alleen:

Van deze Tulipa Tarda had ik er twee dit jaar:

        

De soorten die ik herfst 2020 in de grond stopte, zijn allemaal weergekomen, zoals Tulipa ‘Spring Green’ (viridiflora) in het Witte perk:

Tulpen die helemaal opengaan bij zon en zich weer sluiten vind ik extra leuk, zoals deze Tulipa ‘Peppermintstick’ in het Stenen Tijdperk:

Ik heb afgelopen herfst ook wat nieuwe gepoot, deze Tulipa ‘Green King’ (ook een viridiflora tulp), verdeeld over Perk-2, het Witte perk en in de groengrijze bloempotten.

Dit schattige tulpje in het Berkperk is ook nieuw: Tulipa clusiana, ik had de ‘Cynthia’ besteld die zou roomgeel, een rode waas en mooie groene randjes aan de buitenkant hebben, maar ik vermoed dat ik per ongeluk ‘Sheila’ gekregen heb, die is veel meer rood en geel. Ach, ook leuk, maar ik ging het wel navragen bij Nijssen. Kreeg ik als antwoord dat het inderdaad niet ‘Cynthia’ was, en dat zij bij mijn volgende bestelling 10 nieuwe, gratis bolletjes toevoegen. Wat klantvriendelijk!

Bij een stalletje langs de weg vond ik potjes met kleine meerbloemige tulpjes, ‘Little Beauty’. Ik kijk er naar uit als ze open gaan, ze schijnen een korenblauw hartje te hebben. Ik heb ze in de pot in het midden van het nieuwe Perk Guillaume gezet.

En hier zijn ze open:

Het meest blij ben ik met Tulipa sylvestres, de bostulp. Ze staan in het nieuwe Perk Louis, wat nogal kaal is, en ze hadden het behoorlijk te stellen met de harde Oostenwind. Maar dapper hielden ze stand. 13 April verschenen de knoppen:

De meeste tulpen komen uit het Ottomaanse rijk, maar deze bostulp of wilde tulp komt uit Europa. Op de blog Exoten in Nederland vind je een interessante blog over deze tulp.

Dit jaar hebben boeren rondom ons dorp bollen gepoot, ongelooflijk veel bollenvelden kom je tegen. Hoewel het niet om de bloemen gaat, maar om de bollen en ze binnenkort onthoofd worden èn het geen geheim is dat de teelt met ontzettend veel gif gepaard gaat, ben ik toch onder indruk als ik er langs fiets. Ik ben niet de enige ...

We kunnen blijkbaar concurreren met Noord-Holland, want ook hier komen drommen toeristen kijken, parkeren op de rand van een veld en vertrappen sommigen de tulpen om middenin een selfie te kunnen maken. Soms staan er gewoon files! Dat is wel weer bizar voor deze streek.