zondag 30 juli 2023

Koolwitjes

In 2014 had ik via de Vlinderstichting een Koolwitjespakket aangeschaft. Dat was toen zo leuk en vooral leerzaam.
Toen ik hoorde dat het nogal slecht met de vlinders gaat, vroeg ik me af of het nog steeds mogelijk was om Koolwitjes te bestellen.
En ja, het is nog steeds te bestellen. Ik besloot het nog een keer te doen en zodoende wat vlinders aan mijn tuin toe te voegen.
Op 29 juni arriveerde het pakket met 5 poppen, ongeveer 15 rupsen en heel veel eitjes.
Een week later zijn de rupsjes al rupsen en de eerste twee poppen komen uit.

Ik weet nog van de vorige keer dat er altijd wat rood vocht vrijkomt, als de vlinder uit de pop kruipt. Echt een geboorte.
Het was een stormachtige dag, dus heb ik ze nog een dagje binnen gehouden. 


De papierdunne, lege poppen zijn heel kwetsbaar, tussen je vingers verpulveren ze direct. Voorzichtig heb ik ze verzameld en in een glazen potje gedaan.


De eitjes zijn inmiddels ook uitgekomen en met een loep kan ik de mini rupsjes zien. Ze groeien als kool en al gauw moet ik het terrariumbakje twee keer per dag schoonmaken, want alsmaar eten, is ook alsmaar poepen.
Dit is poep van een halve dag. De lichtgroene poepjes zijn van spitskool, de donkere van palmkool. De rode poepjes zijn van rupsen die gaan verpoppen.


Foto van een deel van een rups, genomen met een digitale microscoop:


De eerste vijf poppen zijn allemaal uitgekomen, twee mannetjes en drie vrouwtjes. Nadat ze opgedroogd zijn, fladderen ze vrolijk door de tuin.



En al gauw volgen er meer.



De eerste lichting rupsen gaat al verpoppen en de uit het ei gekomen rupsen groeien ook razendsnel. Ik tel er ongeveer 50. Ze vervellen een paar keer. 
De rupsen kruipen omhoog, worden trager, laten nog een velletje vallen en worden korter en dikker. Steeds meer gaan er verpoppen en al snel kan ik elke dag wat vlinders vrij laten.




Begin augustus hebben ze allemaal het huis verlaten. Hoewel ze als vlinder hooguit twee, drie weken leven, hoop ik dat ze voor voldoende nageslacht hebben kunnen zorgen.
Het was weer erg leuk om te doen!

maandag 17 juli 2023

Brede Wespenorchis met wesp

Elk jaar komt er een Brede Wespenorchis in de pot waar een kronkelwilgje in staat. Die kronkelwilg heb ik ruim 10 jaar geleden als paastak gekocht en heb ik later in die pot gestopt. Na een paar jaar groeide daar een Wespenorchis. Geen zeldzame soort, maar toch wel bijzonder dat deze verscheen op een dakterras in de binnenstad van Gouda. Er moet dus een speciale schimmel in de grond zitten.

Hij was altijd een beetje zieltogend en heeft nooit zaad gemaakt. De pot met wilg verhuisde mee naar Groningen en de orchis kwam ook weer jaarlijks tevoorschijn. Steeds onbevrucht. Tot dit jaar.

Tot mijn verrassing zag ik een wesp druk bezig op de bloemen. Het bleek de Middelste wesp, Dolichovespula media te zijn en via Waarneming.nl kwam ik erachter dat het een vrouwtje is.

Hoe leuk is het dat een wesp op een Wespenorchis bezig is en ik toevallig ook in de buurt ben!

Later zag ik dat er inderdaad zaad was, maar of dat zaaibaar is? Ik las ergens dat je het in zand moet bewaren.








woensdag 12 juli 2023

Engelsmanplaat

Om de samenwerking tussen Bezoekerscentrum Waddenkust en het Zeehondencentrum in Pieterburen wat aan te halen, werden vrijwilligers van ons uitgenodigd om met een Zeehondenteam mee te varen naar Engelsmanplaat. Dat liet ik me geen twee keer zeggen! Met mijn college's Eliza en Jan en wat toeristen gingen we aan boord.

Het was er vooral heel mooi, met prachtige rolwolken.






Helaas moesten we op stel en sprong terug omdat de medewerkers van het Zeehondencentrum een zieke zeehond hadden gespot. Het diertje moest direct medisch geholpen worden, dus allemaal weer de boot in en onmiddellijk terugvaren.

Maar ondanks het korte bezoek aan Engelsmanplaat was het een geweldige ervaring!



zondag 9 juli 2023

Festival Goudgroen

De Natuur en Milieu Federatie Groningen bestaat 50 jaar. Dat vieren zij met een festival Goudgroen op het terrein van Tuinindestad. Een leuk uitgebreid programma op een geweldige plek.


Wij kozen voor: De natuur in met dichter Kasper Peters, een lezing over nachtvlinders van Theo de la Ruelle. We schuiven nog aan bij de lezing van Lambert Sijens (Tuinen van Weldadigheid) over het oogsten van moestuinzaden.


Op het terrein eten we een heerlijk ijsje en een fantastisch broodje met geroosterde champignons.

Erg enthousiast werden we van bioloog Rick Middelbos. Hij vertelt over een aquariumbak vol slootleven. Hoe iemand zo enthousiasmerend over onooglijk of vervaarlijk uitziende watertorren en ander geheimzinnig gespuis kan vertellen … weergaloos, je hangt aan zijn lippen!



Ondanks dat het vandaag bloedheet was, ging het toch goed. In de tent stonden ventilatoren en verder zochten we veel de schaduw op. We gingen wel op tijd weg om voor het aangekondigde noodweer thuis te zijn.






vrijdag 7 juli 2023

Dagje strand Delfzijl (3)

Net als in 2021 en 2022 gaan we weer naar het strand van Delfzijl. Het is een mooie, warme zomerdag. We beginnen weer met een drankje op het terras ven het Eemshotel.

Als ik over de balustrade kijk, zie ik iets merkwaardigs, twee mensen hebben die plek gekozen om te gaan zitten:

We wandelen langs het hele strand door naar achteren.


En elk jaar verbazen we ons weer over deze onwerkelijke omgeving.


Het voormalig restaurant De Kleine Zeemeermin was vorig jaar ook al dicht. Nu staat het te koop/te huur. Alles is er nog, terrasmeubilair en inrichting. Zo jammer, want het is een uniek ding. Mensen hebben een tafel en stoelen gepakt en onder het gebouw gezet. We gaan daar heerlijk zitten. Met het hoofd in de schaduw en de benen in de zon.



Door de temperatuur krijgt het een Grieks sfeertje ...


... tenminste, als we naar zee kijken. Als je je omdraait is het weer een heel andere wereld.


Toch een fijne plek, we hebben hier heerlijk rustig zitten lezen. En misschien vinden anderen ons net zo merkwaardig als wij die mensen van de tweede foto.







zondag 2 juli 2023

Open tuin (6)

Ik verwacht deze zondag geen bezoekers, want wat een harde wind! Geen lol aan. Toch kwamen er nog twee bezoekers.

Gedurende de dag gaf ik aandacht aan de allerkleinste bezoekers, de zoemers en fladderaars. Hoewel nog steeds veel te weinig insecten, zie ik er toch wat meer.

Snorzweefvlieg op Lysimachia:


Eindelijk een wild bijtje, de Groefbij:

Witte halvemaanszweefvlieg op Brandende Liefde:


Een Snorzweefvlieg op Afrikaantje:


Een Bandzweefvlieg op Helenium ‘Waltraud’ (de naam van mijn moeder):


Ook op ‘Waltraud’, een Akkerhommel:


Een Variabel elfje, (Meliscaeva auricollis), op Duizendblad


En een zeldzame microvlinder: Morgenroodbladroller (Pammene aurita) op de Kardoen. Zo klein, niet scherp te krijgen.


zaterdag 1 juli 2023

Polistes dominula

De Franse veldwesp (Polistes dominula) is, in tegenstelling tot de Duitse wesp (Vespula germanica) of de gewone wesp (Vespula vulgaris), niet agressief naar mensen toe. Ze zijn niet zoals de limonadewespen geïnteresseerd in zoetigheid. Ze hebben een angel, maar zullen niet gauw steken, alleen bij gevaar.


Je herkent ze aan de wat slungelige, lange achterpootjes.


Vroeger, op mijn dakterras in Gouda, kwamen er heel veel af op de drinkschalen en nu zie ik hier ook veel bij ‘de Kuip’. Dat is een ingegraven metselkuip, waarin heel veel poelslakken, watertorren en waterschorpioenen leven, met een rechtopstaande oude dakpan als noodhulp voor drenkelingen.


In de houten dragers van de pergola zie ik knabbelsporen. Ze knagen het hout fijn, maken er een papje van met water en gebruiken dat om hun nest te bouwen. 


De vrouwtjes maken nesten op beschutte plaatsen. De larven worden gevoed met insecten. Zij scheiden een zoet stofje uit en dat is de brandstof voor de werksters. De limonade wespen doen dat ook, maar als de larven volwassen zijn missen de wespen dat zoet en gaan naar de terrassen en vallen ons lastig.

De Franse veldwespen voeden zich dan met de zoete nectar in bloemen, net als bijen en hommels.


De koningin is even groot als de werksters. Dit in tegenstelling tot koninginnen van bijvoorbeeld de gewone of de Duitse wesp, die altijd groter zijn dan hun werksters.

Als de koningin onverhoopt doodgaat, kan de volgende koningin het overnemen. Bij andere wespensoorten is een nest mislukt als de koningin sterft.


De nesten van de Franse veldwesp zijn open, en als je een nest gevonden hebt kun je deze ijverige werksters goed zien. Ze kijken ook terug. Het blijft mooi om ze te observeren, alleen is  het me nog nooit gelukt een nest te vinden.


Maar mijn broer wel! Onder een afdakje vond hij een nest. Zo mooi! Rechts van de wesp zie je een eitje zitten.




Voor deze wespen hoef je niet bang te zijn, ze doen goed werk in de tuin.

Polistes dominula, je t'aime!