Keizerskroon

Afgelopen herfst heb ik twee bollen van de Keizerskroon aangeschaft. Ik had nooit aandacht voor deze plant, omdat ik dacht dat ze altijd oranje waren. En dat is niet mijn tuinkleur.

Maar ik ontdekte dat er ook gele en rode bestaan, en omdat ze een ‘vossengeur’ verspreiden zouden ze mollen en woelratten weghouden. Van de mollen heb ik weinig last, maar de gangen en gaten die de woelratten of -muizen (ik weet het niet, ik heb ze nooit gezien) maken, storen me wel. Vooral in het Berkperk en in de nieuwe perken van de Le Roytuin. Ook onder de paadjes daar. Soms zakt mijn voet helemaal weg.

In het blaadje van Velt las ik nog een andere tip: ze zouden niet van menselijke urine houden. Ook maar uitgeprobeerd. Gewoon ochtendplasje verdunnen met water en in de gaten gieten.

Wat precies geholpen heeft weet ik niet, maar de gatenmakers zijn verhuisd naar de achterkant van de tuin. Daar mogen deze beestjes vooralsnog hun gang gaan.

Maar goed, die Keizerskroon dus. Fritillaria imperialis. Familie van de Kievitsbloem. Ik moet zeggen, ik ben helemaal om! Wat een schitterende plant. 

Dit is de ‘Early Passion’, op 17 maart:

En dit de ‘Red Beauty’:

‘Early Passion’, 21 maart:

‘Early Passion’, 25 maart:

‘Red Beauty’, 29 maart:

‘Early Passion’, 29 maart:

En dan wordt het 31 maart, de laatste dag van een fantastisch mooie maand, zo bizar ... sneeuw en ijskoude oostenwind. 

‘Red Beauty’ houdt dapper stand, die is ook nog wat lager (in de rode cirkel).

Er valt weinig te zien door het raam. Even naar buiten ... en daar ligt de eens zo fiere ‘Early Passion’:

Ik durf er niet aan te komen, bang dat de steel alsnog knakt. 

Geduldig wachten tot het beter wordt.

Achter in de tuin:

Het kippenhok:

Uit het raam aan de voorkant van het huis, mèt een Apache helicopter:

En dan twee dagen later ... o, wonder ... ‘Early Passion’ richt zich weer op! 

Ongelofelijk wat een kei van een plant. Ze komt dan ook oorspronkelijk van Afghanistan, Iran, Pakistan en Kashmir-gebergte.

De Wilde Tuin (1)

NRC is samen met de universiteit van Tilburg een project gestart waar je aan kunt deelnemen: De Wilde Tuin … wat gebeurt er wanneer je een leeg stukje van de tuin een jaar lang niet aanraakt. Ik heb me aangemeld en ontving bij de bevestiging 4 piketpaaltjes om een deelmeter af te zetten.

Grappig is dat ik dit al van plan was in de Le Roy tuin. Dit deel van de tuin was tot voor kort nog een grasveldje. Er staan muurtjes van oude stoeptegels en er zijn twee perkjes gemaakt, Perk Louis en Perk Guillaume.

Ik wilde gewoon afwachten wat er gebeurt. Wel grasjes weghalen omdat ik denk dat het anders na een jaar weer gewoon een grasveldje is.

In perk Guillaume heb ik voor het NRC-project de vierkante meter afgezet met de paaltjes. De bedoeling is foto’s er van te maken en verslag van doen.

De eerste wilde plantjes verschijnen al snel: paardebloem en veldkers.

Het leuke is dat er meer dan 8000 deelnemers zijn, dus is er zomaar 8000 m2 wildernis bij in Nederland!

Op dit moment valt er nog niet zo veel te melden. Ik hou me al niet helemaal aan de eis om helemaal niets te doen. Een van de populieren heeft dit jaar ongelooflijk veel katjes en de hele tuin ligt nu vol met die dingen. Daarnaast verschijnen er duizenden zaailingen van de esdoorns. Die verwijder ik sowieso uit de tuin, maar dus ook uit het proefstukje, want als je te lang wacht krijg je ze er niet meer uit. En ik heb al genoeg esdoorns.

Mijn hen Ruby Tuesday wordt wild van de verse populierkatjes. Misschien smaken ze wel zoet?

Of denkt ze dat het vette rupsen zijn? Als ze uitgedroogd raken zijn ze niet meer interessant.

Ik heb wel even gezocht of het kwaad kan, maar ik kan niks vinden over giftigheid bij populieren.

De eerste opdracht is het testen van de waterdoorlatendheid: graaf een gat van 15x15x15 cm en giet er 3 liter water in. 

Check met een stopwatch hoe lang het duurt voordat het water helemaal is weggelopen. 

Bij mij duurde het op dat plekje ruim een kwartier.

Ook moet je de gezondheid van de bodem onderzoeken en welke bodemdieren en regenwormen voorkomen. Dat moet ik nog doen.

Ik vind het erg leuk om hieraan mee te doen!

Groen Erfgoedcafé excursie Westerkwartier

Vandaag gaan we mee op excursie. Ik ben lid geworden van de Nederlandse Tuinenstichting en kreeg via hen een uitnodiging voor het Groen Erfgoedcafé, georganiseerd door erfgoedorganisaties. Dit jaar vindt het plaats bij de Coendersborg in Nuis. De stinzenplanten, börgbloumkes in het Gronings, staan hierbij centraal.

We starten in het Dorpshuis De Vrijborg met koffie en koek en een lezing over deze planten.

De lezing zou gehouden worden door Heilien Tonkens, dè specialist op het gebied van stinzenplanten. Helaas moest zij afzeggen en werd er waargenomen door Henk-Jan v.d. Veen, boswachter communicatie bij Staatsbosbeheer.

Daarna volgt de excursie onder leiding van vrijwilligers van het Groninger Landschap. Met een bus rijden we naar het Iwema-Steenhuis in Niebert en krijgen uitleg over steenhuizen en hun tuinen en geschiedenis.

Hier staat de dikste beuk van Groningen, een imposante boom! Voor de beuk poseert

Els De Boer, tuinontwerpster in Warffum.

Daarna wandelen we via ’t Pad, een eeuwenoude verbindingsweg, naar de Coendersborg.

Terwijl de gids van het Groninger landschap uitleg geeft over de borg, en de daarnaast gelegen boerderij Börgbloumke, kon ik nog even toevoegen dat ik die naam gegeven heb.

In de stal van de borg is een glazen huis gebouwd, dat dienst doet als vergaderplek, scheelt stookkosten denk ik. In de nok nestelt een kerkuil.

We zagen wel wat soorten stinzenplanten, maar ik vond het een beetje tegenvallen. Toch was het een erg leuke middag. We eindigen met een borrel en lekkere hapjes. 

Sneeuwklokjes en Oosterhouw

In de hele provincie staan veel sneeuwklokjes en sommige tuinen doen mee met de Sneeuwklokjeszondagen, zoals de prachtige tuin de Houtstek met duizenden bolletjes.

Ook hier in mijn bescheiden tuin verschijnen steeds meer sneeuwklokjes. Wat een diehards, na drie stormen, heel veel regen, nachtvorst, wat dan ook, staan de steeltjes nog steeds monter rechtop! Door het keukenraam zie ik de klokjes vrolijk klingelen.

Een bevriend medeblogger die redacteur is van het Merne Magazijn, het tijdschrift van de Historische Kring De Marne, zocht voor de nieuwe uitgave foto’s van sneeuwklokjes op Oosterhouw.
Oosterhouw is een monumentale villa met prachtige landschapstuin, voor mij op fietsafstand. Ik kom er graag!

Ik mocht van de nieuwe eigenaren van het landhuis foto’s komen maken, op deze eerste prachtige dag van dit jaar.

Omdat de tuin nog niet opengesteld is, had ik de hele tuin voor mezelf. Ondanks dat er bomen omgewaaid zijn bij de laatste stormen, achterstallig onderhoud en er bijna geen glas meer in de kas zit, blijft het een betoverende tuin.

Miljoenen sneeuwklokjes. En lenteklokjes. Ook bloeien er vele winterakonietjes, die in mijn tuin maar niet willen. Van de vele bollen die ik plantte staan er nu nog maar twee.

Er bloeien ook al prachtige anemonen op Oosterhouw.

Lenteklokjes met geelgroene of groengele puntjes:

Er bestaan vele soorten sneeuwklokjes, ook dubbele. Omdat ze hangen gebruik ik de truc van de helleborussen, met een spiegeltje onder de rokken kijken:

In de zeventiende eeuw had je de tulpenmanie. Het lijkt wel of er iets dergelijks aan het ontstaan is maar dan met sneeuwklokjes.

Er komen steeds meer Galantofielen, mensen die zoveel mogelijk verschillende soorten verzamelen. Tegen elke prijs. Je hebt sneeuwklokjes al voor een paar cent per stuk, maar ook van 20 tot meer dan 1000 euro per stuk. Ik vind een euro voor 1 zo'n bolletje wel het maximum. Bijvoorbeeld voor de soort met groene puntjes, Galanthus ‘Viridapice’, zou ik dat er wel over hebben. Ik zag deze mooie soort ook in de tuin van Oosterhouw:

De bomen die door de storm zijn omgewaaid zaten vol met klimop. Hoe mooi ook, ze worden wel topzwaar. Hier zie je wat een dikke ‘kabels’ de klimop om de boom maakt.

De vijver, die de vorige eigenaar dempte, is door de vele regen gewoon weer terug ontstaan. Hopelijk wordt het geheel weer in ere hersteld.

Voor het Mernemagazine van 2021, van de Vereniging Historische Kring ‘De Marne’, mocht ik foto's van sneeuwklokjes van Oosterhouw leveren bij een gedicht van C.O. Jellema.

Storm Eunice

In onze dorpsbosjes heeft storm Eunice flink huisgehouden. Dat is niet zo gek, vorig jaar werd een groot deel gekapt en staan de achterblijvers nu vol in de wind. Zeker 12 zijn er nu om, maar dat zullen er nog meer worden, want een flink aantal staat er niet erg florisant bij.

Ook de nieuwe aanplant heeft te lijden gehad. De meeste soorten, in een kunststof koker tegen vraat van reeën, staan alleen scheef, die kunnen wel weer recht gezet worden.

Bij de kleine sprietjes is volgens mij wel wat verloren gegaan.

Ik vind trouwens wel dat alles erg dicht op elkaar staat. Dus krijgen ze nu wel wat ruimte.

Het bos is nu even geen veilige plek voor een wandeling! 

KNMI: Stormen kort na elkaar komen vaker voor en worden tweelingstormen genoemd. In dit geval was er zelfs sprake van een drielingstorm - Dudley op woensdag, Eunice op vrijdag en Franklin op zondag - de laatste keer dat dit gebeurde is bijna honderd jaar geleden: in 1928. 

Storm en onze bomen

Wat een onstuimig weer! Een beetje zenuwachtig word ik er wel van. Een paar dagen geleden heeft storm Dudley een glasplaatje uit de kas geblazen, dat valt mee in vergelijking met alle berichten uit het land van omgewaaide bomen en erger.

We hebben alle losliggende dingen in de tuin opgeborgen zodat er niets kan rondvliegen. De kipjes zitten voornamelijk binnen. In de keuken hoor je weinig van de wind, maar ik hou de bomen wel angstvallig in de gaten.

Onze drie hoge populieren aan de oostkant zijn meer dan 30 jaar oud en ooit verkeerd getopt. Door dat merkwaardige 'snoeien’ zijn ze raar gaan vertakken op grote hoogte en lijken ze onstabiel. De meeste mensen die er verstand van hebben, zeggen dat ze binnen afzienbare tijd weg moeten. Maar ja, dat doe je ook niet zomaar.

Trouwens, aan alle bomen in onze tuin is wel gekloot. Echt mooie bomen hebben we niet, hoewel ik inmiddels wel aan ze gehecht ben geraakt.

Om duidelijk te maken over welke bomen we het hebben, krijgen ze namen uit The Lord of the Rings. Hier in het midden Aragorn en Meneldil: 

Verder naar achteren in de tuin staan de restanten van Anarion en Isildur, ook populieren. Isildur heeft inmiddels een kroon van zwammen:

De berk, die er waarschijnlijk ruim 60 jaar staat, is nu niet moeders mooiste, maar als hij straks weer in het blad zit is hij prachtig! Rechts daarvan staat een beuk, die weer aan het bijkomen is nadat hij drie jaar geleden verlost is van een berging waar hij aan vastgetimmerd zat.

Hoewel alle bomen flink bewogen met de stormen is er gelukkig niets gebeurd. Mochten ze met deze wind vallen, dan vallen ze op de akker en niet op ons huis.

We denken er wel aan om het meest slechte exemplaar dit voorjaar of najaar om te laten halen. Deze populier, Valandil genaamd, heeft al dode stukken. Vorig jaar scheurde een flinke tak half af. Die hebben we laten verwijderen. Verder zit hij vol met ekstergaten. Deze staat op de lijst om als eerste te gaan.

Hier in het midden Valandil:

Nu nog zonder blad zie je goed hoe deze bomen er uitzien.

1. Beuk 1

2. Abeel

3. Aragorn (populier)

4. De Broek (esdoorn), 23-03-2021 afgezaagd

5. Els

6. Meneldil (populier) 

7. Beuk 2

8. De Vork (populier), 10-03-2020 afgezaagd

9. Valandil (populier), 15-02-2023 afgezaagd

De abeel lijkt redelijk recht vanuit huis gezien ... 

... maar vanaf het Schelpenpad zie je pas goed hoe schuin hij staat (links). Maar dat was hij altijd al, dus nu niet door de wind.

Rechts op bovenstaande foto staat de Es Tedje, waarvan we eerst vreesden dat hij, net als 80% van de Essen die in het bos stonden, de essentaksterfte zou hebben, maar vooralsnog lijkt hij de dans te ontspringen.

Hieronder nogmaals de Es:

(Update: Tedje is 15-11-2023 omgegaan)

Aan de zijkant van het huis staan drie (van de vele) esdoorns en nog een Es, lekker dicht op elkaar, daar moet in de toekomst ook iets mee.

We zijn nog niet af van de krachtige wind, nog zeker twee dagen blijft het spannend!