Monumentendag 2024

Dit weekend zijn de Monumentendagen. Henny heeft een tennistoernooi, dus ik stap op de fiets om monumenten in de buurt te bezoeken.

Eerst ga ik naar Pieterburen, naar Rentmeesterswoning Jachtlust uit 1884. Deze woning hoorde bij de borg Huis te Dijke of Dijksterhuis die helaas in 1903 werd gesloopt.

Keramiste Sytske Feitsma woont hier sinds 1969 en zij opent haar deuren van woning en atelier. 

Ik bekijk haar werk, veel prachtige tegeltableaus, beeldjes, schalen. Niet alles spreekt me aan. Het huis ademt warmte uit, met een gezellige keuken.

Het atelier:

Nog zo'n mooi raam, in de gang:

De achtergevel:

 Ik koop een boekje over het Dijksterhuis en krijg een keramiek peultje met erwtjes:

Of ik ook de tuin wil zien? Wat een vraag ...

Het is een wilde, wat rommelige tuin. Ik hou ervan! Overal zie je kunstwerken terug, van hout of keramiek.

De zijkant van het huis:

Het was een leuk bezoek! Daarna fiets ik naar Leens, naar Landgoed Oosterhouw. De laatste twee jaar is er met veel subsidie opgeknapt. De tuin wordt weer naar het originele ontwerp teruggebracht. Het zal ook open worden gesteld voor publiek.

Landhuis en parktuin vieren de herinrichting eerst met vrijwilligers achter gesloten deur. Voor publiek is het vandaag alleen open van 16:00 tot 18:00 uur.

Het hek aan de zijkant met sneeuwklokjes:

De voortuin. Een deel van de buxus is vervangen door lavendel.

De zijkant van het pand. Alles ziet er weer strak uit.

Een opgeknapte salon:

Een ‘glazen’ podium:

De kas is ook weer helemaal hersteld:

Nieuw is een cortenstalen uitkijktoren. Ik weet niet of het kwam omdat er veel mensen op waren, maar hij wiebelde heel erg. Ik werd er een beetje zeeziek van en ging gauw weer naar beneden.

Uitzicht vanaf de toren:

Ook nieuw: Een prachtig prieeltje met vuurplaats van Alex den Braver in de Japanse bostuin.

Mooi lijnenspel:

Het houten prieeltje waar Henny graag zat te lezen, is ook opgeknapt. Op tijd, want dat zag er niet best uit.

De beuk met een heel lange tak:

De sfeer voelt voor mij niet meer als vroeger, zoals ik het heb leren kennen, toen de mannen er nog woonden. Maar ik ben natuurlijk blij dat het behouden blijft.

Hier alle blogs over mijn bezoeken aan Oosterhouw sinds 2011.

Open tuin

De laatste dag van het jaar dat de tuin geopend is voor bezoekers. Tevens als activiteit van het Waarneming.nl-weekend ter ere van hun 20-jarig bestaan. Er kwamen via die site acht bezoekers. Het leuke is dat deze mensen, anders dan de reguliere tuinbezoekers, wat meer interesse hebben in insecten en vogels.

Als je bij aankomst de nog kale voortuin ziet, kun je je bijna niet voorstellen wat een paradijsje is onstaan aan de achterkant van het huis, en dat in zes jaar.

Gelukkig was het mooi weer en lieten de vlinders en zweefvliegen zich ook van hun goede kant zien.

Gamma-uil:

Geaderd koolwitje:

Akkerhommel:

Dagpauwoog:

Larve van de Helmkruidbladwesp:

Helmkruidbladwesp:

Gewone pendelvlieg:

Citroenpendelvlieg:

Atalanta:

Bont zandoogje:

Mierennest van gele mieren:

Toch merk ik nog weinig van mensen die, net als ik, de insecten een warm hart toedragen. Die nog steeds vinden dat alles van geel/zwart gestreept is doodgemept moet worden. Onbekend maakt onbemind. Kinderen kunnen wel alle dinosaurussen bij naam, maar weten niet het verschil tussen een wesp of bij.

Ik heb een idee: Als een supermarkt nu eens in plaats van dierenkaartjes met wilde dieren e.d.  een spaaractie start met kaartjes met insecten.

Bijvoorbeeld zweefvliegen. Veel namen zullen kinderen zeker aanspreken: Pyamazweefvlieg, Terrasjeskommazweefvlieg, Klompvoetje, Piemelkrieltje of zelfs de Doodskopzweefvlieg enz. enz. Jong geleerd is oud niet meer bang.

Waarneming

Ik wil dat mijn tuin een kleine oase is, tussen de omliggende (mono-gecultiveerde) akkers en een toevluchtsoord voor allerlei dieren. Voor Groningse begrippen is mijn tuin niet groot, maar voor een klein insect is het misschien wel de hele wereld.

Op zondag 1 september is de tuin extra geopend n.a.v. het 20-jarig bestaan van Waarneming.nl.

Elk soort insect dat ik in mijn tuin zie probeer ik op de foto te krijgen, uit te zoeken wat het is en het dan in te voeren op Waarneming.nl. Zo krijg ik een mooi overzicht van de soorten die in mijn tuin leven.

Ik zie het elk jaar wel minder worden, minder vlinders, minder wilde bijen en hommels en dit jaar helaas ook minder zweefvliegen. Zorgelijk want dat zijn wel de bestuivers of voedsel voor de vogels.

Waar er wel veel van zijn, zijn de Akkerdisteldansvliegen (Empis livida). Eerst dacht ik dat het muggen waren, maar na beter kijken blijken het dus vliegen. 

Ze hebben een zuigsnuit en omdat ze ook van nectar snoepen en er stuifmeel aan ze blijft hangen, bestuiven ze -onbedoeld- ook. 

Akkerdisteldansvliegen op Ruige anjer 13.06.24

Van de Grote dansvliegen (Empis tessellata) met hun grote zuigsnuit, dansen de mannetjes tijdens de balts in de lucht. Zij hebben dan een prooi bij zich, meestal een ander soort vlieg.  Vrouwtje Dansvlieg komt daar op af en maakt haar keuze uit de mannetjes. Zij kiest de mooiste man met de lekkerste prooi. Terwijl het mannetje paart, zuigt het vrouwtje de prooi leeg.

Ik betrapte het stel in mijn appelboom. Zie hoe hij zich tijdens de daad vasthoudt aan het blad en zij ondertussen smikkelt van haar bruidsgeschenk:

Op de Witte Wederik (Lysimachia barystachys) wemelt het van de dansvliegen en hoewel ik blij ben dat ze er (nog) zijn, zou ik toch graag meer bijen en zweefvliegen zien.

Elk jaar broeden er mezen in ons kunstwerk vogelhuis. Het ene jaar pimpel, het andere jaar kool. Dit jaar waren de pimpels weer aan de beurt. Het ging heel voorspoedig, hard werken voor ze, want het is een grote nestkast. Eerst grotere takjes, steeds kleinere, mosjes en tot slot veertjes van onze kippen.

Eind mei broeden. Vader kwam met hapjes voor moeder aanvliegen, of omgedraaid.

Opeens vonden we het wel heel stil, we zagen niets meer gebeuren.

Uiteindelijk maar naar binnen gekeken. Daar lagen negen eitjes, in een prachtig nestje, verlaten.

Wat is er gebeurt? Wisten de ouders dat er amper voedsel was en ze dan maar niet uitgebroed hebben? Zijn de ouders dood? Er lopen hier helaas nog katten los in broedtijd. Of komt het door landbouwgif? We zullen het nooit weten. Heel verdrietig.

Gelukkig ook vrolijks in de tuin.

Een plant die ik iedereen zou aanraden is niet een met spectaculair kleurige bloem, maar een heel eenvoudige, inheemse plant: Knopig helmkruid (Scrophularia nodosa). Heel vroeger een geneeskrachtige plant. Hij zaait zich uit, maar wordt nooit vervelend. Elk jaar is het een verrassing waar hij weer opduikt. De bloemen zijn klein met roodbruin-groene helmpjes. De plant kan 120 cm hoog worden, maar is zo luchtig dat hij overal bij past. Behalve dat hij mooi is, zijn bijen en hommels er gek op. Het is een koddig gezicht als een grote hommel aan zo’n klein bloemetje hangt, blijkbaar is er veel te halen.

Ze staan bij voorkeur in halfschaduw, maar sommige staan hier ook in de volle zon.

Tijdens een insectenjacht zag ik een wespje op deze plant en o, toeval, dat bleek de Helmkruidbladwesp (Tenthredo scrophulariae) te zijn:

Toen ik nog beter keek zag ik kleine rupsjes. Ze waren te klein om op de foto te krijgen, maar nadat ze wat gegroeid waren, bleken het de rupsen van de Helmkruidvlinder te zijn. Een niet bijzondere nachtvlinder, maar wel zeldzaam. Ik zag er zeker tien. Elke dag ging ik even kijken of ze er nog waren, en ja hoor, ik denk dat de vogels ze niet lusten door die kleuren. Ik ontdekte ze ook op andere plekken in de tuin waar deze plant stond. 

Op de blog van natuurgids Theo de la Ruelle vind je uitleg over het verschil tussen een rups en een larve.

Rups van de Helmkruidvlinder, Cucullia scrophulariae

Nog eens de Helmkruidbladwesp, een paartje ... waar de kinderen bij zijn 😆:

Larve van de Helmkruidbladwesp, Tenthredo scrophulariae

Zo zie je wat een plezier een beetje wilde tuin geeft, ik kan echt op ontdekking gaan. Het is leuk als ik open tuin heb om bezoekers hier op te wijzen i.p.v. enkel en alleen maar naar mooie plantjes kijken.

Hier vind je alle dagactieve nachtvlinders die ik zag in 2018 t/m 2023 en hier alle vlinders.

Afrikaanse kattenstaart

Ik heb liever geen kuipplanten, want ik heb een hekel aan dat gesjouw als die naar binnen moeten. Daarnaast weet ik binnen ook nooit een goede plek om te overwinteren, omdat ze meestal in de weg staan.

Toch heb ik er eentje. Een Bulbine frutescens, Afrikaanse kattenstaart oftewel Afrikaans wondkruid, vorig jaar cadeau gekregen van een tuinbezoekster. Ik heb hem in een niet al te grote terracotta pot gezet. In de herfst heb ik hem in de kas gezet en in de winter binnen op een onverwarmde kamer. Hij bleef nieuwe bloemen maken.

In het voorjaar ging hij weer naar buiten, maar beschermd tegen de regen, want hij houdt niet van nat. Mei/juni begon hij flink te groeien, veel nieuw blad, vooral in de breedte. Hij staat graag in de volle zon.

De Bulbine komt oorspronkelijk uit Zuid-Afrika en wordt daar ook Wondkruid genoemd. Het is een succulent en verwant aan de Aloë vera. In de lancetvormige bladeren zit een soort gel, die pijn vermindert en wondjes heelt, zoals brandwonden, zonnebrand, schrammen, koortslip, insectenbeten en werkt antibacterieël.

Aan een lange stengel groeien de bloemen in een spitse aar, oranje met gele meeldraden. Het was leuk om te zien dat op zo'n exoot een inheemse Snorzweefvlieg (Episyrphus balteatus) zat.

En een Menuetzweefvliegje (Syritta pipiens):

Ik vind hem mooi en leuk, dus blijf ik voor deze wel mijn best doen. Ook zal ik de geneeskrachtige gel eens uitproberen.

Franse veldwesp

De Franse Veldwesp komt met regelmaat terug in mijn blogs. Schreef ik vorig jaar nog, dat ik nog nooit een nest had gevonden, krijg ik het dit jaar op een presenteerblaadje aangeboden..

In mijn kas, in een oude glazen vaas waar stokjes e.d. in staan, zag ik wespen naar binnen gaan. Toen ik beter keek zag ik dat ze in die vaas een nest aan het maken zijn. Ze vliegen heen en weer naar de Kuip.

Terwijl ik ze observeerde, zag ik opeens nog een ander groepje bezig. Een potje met mesjes en stiften vonden ze blijkbaar ook een geschikt plekje.

Het is zo prachtig gemaakt. Het bolletje staat op een soort pootje, vastgemaakt aan een mesje.

Als ik dichtbij kom, lijken ze al mijn bewegingen met argusogen te volgen. Behalve voor een foto laat ik ze verder met rust. Ik pak niks uit hun buurt. Deze foto is van ongeveer twee weken geleden.

Deze foto is van vandaag. Er zijn al kamertjes met een eitje er in dichtgemaakt. Het nest in de vaas is een stuk groter, daar blijf ik maar vandaan. Nogmaals, ze kunnen steken, alleen doen ze het niet zo gauw.

Het is vandaag erg warm, en in de kas helemaal en ik zie ze snel met hun vleugels wapperen om te koelen.

Fascinerend om te zien!

Morgenstond (4)

Vanmorgen om half 8 was het toch zo prachtig, het leek wel of ik in een schilderij liep. 

Een kort praatje met een aimabele (ex)boer.

Onderweg hoorde ik de Kleine karekiet, een klein bruin vogeltje dat graag tussen de rietstengels zit. Hier hoor je hem zingen:

Kleine karekiet, foto Vogelbescherming

Even over de dijk naar de kwelder kijken, zo heerlijk rustig ...

 

Maar opeens is het gedaan met de rust. Twee bussen en een aantal auto's arriveren. Wadlopers.

Ik gun ieder zijn vermaak, maar als ik hun gids was zou ik ze vragen wat stiller te zijn, passend bij een kwetsbaar natuurgebied. Je komt toch voor de natuur, hoop ik. Als je wilt joelen en zo, ga dan maar naar de Efteling.

En terwijl ik dat denk, voel ik me gelijk een grumpy oud wijf. Oeps!

Ik loop gauw verder, de andere kant uit en kijk later nog eens om. Geluid draagt ver hier. Wat kan een groep mensen een kabaal maken!

Aan het eind van de weg verschijnt daar mijn huis. Foto genomen vanuit de ingezaaide akkerrand. Misschien niet helemaal inheems, maar toch prachtig! Het was een heerlijke wandeling van 6 km.

Wat een geluk dat ik mijn rondje weer zo vroeg deed. Vanmiddag regen, regen en nog eens regen.

 

Leuk om zo'n serie van een paar dagen te maken. Als het bij het opstaan mooi weer is, ga ik lekker wandelen. Als de blaar genezen is misschien een groter rondje.

Morgenstond (3)

Deze morgen weer het rondje langs de akkers naar dijk en kwelder. Iets bewolkter, maar het is zacht en het blijft droog.

Genieten van de schitterende, gewone berenklauwen.

Een foto vanaf de dijk naar de akkers. In de verte de tien bergen grond.

Ik hoorde vanmorgen een Veldleeuwerik en een Buizerd.

De enige boom langs het pad van boer F.  Ik denk een populier:

En ginder doemt mijn huis alweer op, het eerste (of laatste) van ons dorp. Links, ook met hoge, oude populieren: